Większość opracowań historycznych nie warta jest pieniędzy za papier i tusz. Wiemy o tym od jakiegoś czasu, że wszystko to jest dziełem propagandy, a nie rzetelnych badań. 

Weźby dziś do analizy tekst z wikipedii:  Hasdingowie przekroczyli w noc sylwestrową 406 r. Ren w rejonie Mogontiacum (Moguncji) i znaleźli się na ziemiach Cesarstwa Rzymskiego. Tekst ten jest już dość mocno wyczyszczony, bo jeszcze kilka lat temu zapis zawierał treść po zamarzniętym Renie.

Te założenie wzięło się z pracy Gibbonsa, który zapisał, że Ren był most probably frozen. Gibbons próbował w ten sposób wyjaśnić dlaczego brakuje w źródłach infromacji o jakimś moście czy łodziach. Ale jego naśladowcy przyjęli te założenie za pewnik, a niektórzy do dziś je powtarzają.

No więc sprawdźmy w terenie. Ren w okolicy Moguncji ma gdzieś tak od 300 do 500 metrów szerokości. Przy temperaturze -15 trwającej przez dwa tygodnie taka rzeka nie zamarznie. To nie jezioro, a woda płynąca. Do tego aby przeprawić około 100 tysięczną armię z taborami lód musi mieć gdzieś z 40 cm grubości, najlepiej więcej, bo nie wszystko przecież równomiernie zamarznie - to rzeczywisty świat, a nie warunki labolatoryjne. Tak więc potrzebujemy znacznie mroźniejszej i trwającej znacznie dłużej zimy. Jest to możliwe, bo np rzeki Syberii pokrywają się prawie półmetrowym lodem, ale temperatura spada już w listopadzie do -15, a w styczniu sięga już -30. 

Ale mamy teraz inny problem. Czy da się w ciągu jednej, sylwestrowej, nocy dokonać takiego desantu przy takiej temperaturze otoczenia? Przerzucić 100 tysięcy ludzi z taborami nawet w normalnych warunkach po istniejącym moście jest mało prawdopodobnym wyczynem. A przy temperaturze sięgającej -30? To w zasadzie nierealne.

Weźmy więc kolejny problem. Czy wogóle ktoś zastanawiał się, jak taka wyjątkowo mroźna (jak na europejskie warunki) zima odbiłaby się na gospodarce? I czy pozostałaby bez śladu w kronikach? Przecież z nowszych czasów mamy np pamiętniki Paska, który opisuje podobne mrozy w sposób "aż drzewa pękały w ogrodzie". A żaden ze świadków wydarzeń, ani późniejszych kronikarzy, o tak ekstremalnej zimie nie wspomina.

Być może więc to nie była jakaś anomalia. Tylko, że taka zima wpływa na wegetację roślin, więc powinna pozostawić slady w archeologii. I wiecie co, są ślady takich wyjątkowo mroźnych zim - w latach 536-543, a później dopiero w 1601. To ślady widoczne w dendrochronologii. Rok 405/6 do takich ekstremalnych w żaden sposób nie należał.

Tak więc w tym konkretnym przypadku mamy do czynienia z mitem historycznym, utrwalonym przez tzw koncensus naukowy (czyli cytowanie od siebie bez rozumienia treści). Na szczęście dziś juz powoli odchodzi się od tego typu bajek dla dzieci, i uczeni w piśmie nieśmiało wskazują, że Ren można było przepłynąć na drewnianych tratwach lub mostach pontonowych budowanych na zacumowanych łodziach.

Ale to są jednak wyjątki, bo nadal w więszości pokutuje wersja, że w ciągu jednej mroźnej nocy można przerzucić przez zamarzniętą rzekę 100 tysięczną armię.

---

tagi: inwazja  wandalowie  pogoda  imperium romanum  ren 

	Pioter
	10 sierpnia 2026 15:18

4     715    9 zaloguj sie by polubić