-

Pioter : Ich bin ein Schlesier.

Wolne Miasto Triest

Na wskutek rywalizacji z pobliską Wenecją władze miasta Triest poprosiły arcyksięcia Leopolda III Habsburga w 1382 roku o włączenie do tzw Habsburgische Erbelande, czyli habsburskich ziem dziedziczych. Równocześnie wystarali się oni o zagwarantowanie autonomii, aż w końcu w 1717 roku podniesienia do rangi Wolnego Cesarskiego Miasta, czyli oddzielnego kraju związkowego monarchii habsburskiej. W granicach tej monarchii pozostał aż do 1918 roku, choć z krótką przerwą w czasach napoleońskich. W Trieście znajdowały się wszystkie najważniejsze morskie intytucje Austro - Węgier, między innymi również centrala Oesterrische Lloyd

W traktatach kończących I Wojnę Światową zdecydowano, że Triest znajdzie się w granicach Królestwa Włoch, gdzie początkowo (do 1922 roku, czyli do czasu przejęcia rządów przez Mussoliniego) miał zagwarantowaną autonomię.

Na przełomie kwietnia i maja 1945 miasto Triest wraz z przyległościami (Istrią i Wenecją Julijską) znalazło się pod władzą partyzantki jugosłowiańskiej Tity, który 9 czerwca 1945 w Belgradzie zgodził się na na oddanie Triestu i Wenecji Julijskiej Anglikom. W 1947 w traktacie paryskim, zawartym pomiędzy europejskimi państwami Osi a Aliantami (ale bez Niemiec, ktore miały zawrzeć oddzielny traktat) zdecydowano, że Trest otrzyma status Wolnego Miasta pod wspólną jugosłowiańsko - brytyjsko - amerykańską kontrolą.W praktyce wyglądało to tak, że w strefie A stacjonowały wojska angielsko - amerykańskie pod dowództwem brytyjskiego generała majora Terencea Sindeya Aireya (angielska 24 gwardyjska brygada piechoty  oraz amerykański 351 pułk piechoty), a w strefie B wojska jugosłowiańskie w sile 5000 żołnierzy (3 bataliony piechoty, 3 bataliony zmechanizowane, batalion czołgów oraz 3 bataliony artylerii). Dodatkowo nad granicą z Wolnym Miastem Triestem oraz z Włochami skoncentrowano 4 armię jugosłowiańską w sile dalszych 50.000 żołnierzy.

Stan taki trwał do 1953 roku, kiedy to amerykanie zdecydowali się na przekazanie administrowania strefą A Włochom. Spowodowało to ostrą odpowiedź Tity, włącznie z zagrożeniem zbrojnego zajęcia spornego terytorium. W końcu 5 października 1954 roku zainteresowane strony w Londynie ustaliły podział Wolnego Miasta Triestu pomiędzy Włochy (strefa A) oraz Jugosławię (strefa B), oraz prawo dostępu Jugosławii do portu w Trieście. Ostatecznie Włochy i Jugosławia traktat Londyński zatwierdziły dopiero 10 listopada 1975 w Osimo, gdzie uznano podział za ostateczny.

W interesującym nas okresie istnienia Wolnego Miasta Triestu dla strefy B władze Jugosławii utworzyły oddzielny bank emisyjny: Bank Gospodarczy dla Istrii, Rijeki i Słoweńskiego Pobrzeża, który wyemitował jedną serię banknotów.

W strefie A natomiast kursowały obok siebie włoskie liry, amerykańskie dolary oraz funty armii brytyjskiej

 



tagi: anglia  banknoty  włochy  triest  jugosławia 

Pioter
10 kwietnia 2019 19:45
5     839    5 zaloguj sie by polubić
komentarze:
gabriel-maciejewski @Pioter
11 kwietnia 2019 07:45

Nieźle. Nie wiedziałem o tym. Literatura piękna XIX wieku pełna jest za to opisów nieprawości, jakich dopuszczali się cesarscy na ziemi włoskiej no i rzecz jasna roszczeń wobec Triestu, który powinien być włoski. Niesamowite jest to, że oni wybrali Habsburgów a nie Wenecję, której dziedzicem w linii najprostrzej jest Londyn

zaloguj się by móc komentować

bolek @Pioter
11 kwietnia 2019 09:07

"aż w końcu w 1717 roku podniesienia do rangi Wolnego Cesarskiego Miasta, czyli oddzielnego kraju związkowego monarchii habsburskiej."

O co chodziło z tym konceptem "wolnego miasta"? Myślałem, że tylko miasta portowe "aspirowały" do wolności np Gdańsk, Lipawa, Triest, a tu się okazuje, że tych miast było całkiem sporo-> Wolne miasta Rzeszy.

zaloguj się by móc komentować

Pioter @bolek 11 kwietnia 2019 09:07
11 kwietnia 2019 09:18

Miasta podległe bezpośrednio cesarzowi, w politykę których żaden z książąt Rzeszy nie mógł się wtrącać. Do tego były to w większości miasta związkowe Hanzy. A wolność oznaczała w tym przypadku to, że funckje władzy zwierzchniej dla takiego miasta stanowiła jego rada, a sam cesarz mógł tylko przywileje poszerzać.

zaloguj się by móc komentować

Pioter @gabriel-maciejewski 11 kwietnia 2019 07:45
11 kwietnia 2019 09:27

Akurat Londyn mocno siedział w Trieście za czasów habsburskich (a jak widać z notki również później). Firma Oesterrische Lloyd była jedną z największych firm spedycyjnych Austro-Węgier i panowała nad około 1/3 całości transportu morskiego monarchii. Pozostali liczący się konkurenci to węgierska Adria ulokowana we Fiume oraz Austro-Americana z Triestu.

A Wenecjanie dali się dość mocno we znaki mieszkańcom Triestu w latach 1369-1372, kiedy zdobyli i złupili i okupowali miasto.

zaloguj się by móc komentować

tadman @Pioter
11 kwietnia 2019 09:55

A zaczął Autor na SN tak niewinnie, bo od banknotów. :)

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować