W napisanej przez Gerwazego z Tilbury pracy O cudach świata przeznaczonej dla Jego Wysokości cesarza Ottona IV Welfa, wśród opisów ludów Europy znalazł się ciekawy z naszego puntu widzenia fragment:

Między węgierskimi Alpami i Oceanem leży Polska. W języku polskim słowo Polska oznacza pole, campania. Od rzeki Wandal kraj kraj nazywa się też Wandalią, o czym dowiedziałem się osobiście od jego mieszkańców.

W innym zaś miejscu (to różnica akurat kilku stron) czytamy: 

Naprzeciwko Dacji leży na północy Skandynawia, wyspa na morzu, skąd w czasach cesarza Tyberiusza wyszli Burgundowie. Nazywają się Burgundami, gdyż jako pierwsi zaczęli budować umocnione miasta, burgi, będące ich siedzibami. Od Dunaju do Alp, do miejsca, gdzie ta rzeka bierze początek, rozciąga się Germania Superior. Tak nazywa się kraj, gdyż wydaje on z siebie wiele ludów, a germonando populos. Jego granice stanowią na północy rzeka Łaba, na zachodzie Ren, który niegdyś wypływał z Alp i uchodził do Morza Czarnego. Miedzy Germanami a Bagnami Meockimi żyje dziki lud Wandalów, a z kolei między min a Bagnami Meockimi żyją niemniej dzicy Sarmaci. Od nich bierze się nazwa Morza Sarmackiego, czyli Czarnego, żywionego wodami rzeki Sarmaticus i rzeki Wandalus, oraz od Zachodu wodami Dunaju.

Jak więc widać znajmości tego, co nazwalibyśmy geografią, trudno spodziewać się po pracy teologicznej z początków XIII wieku. Natomiast nie jest to w zasadzie wina samego Gerwazego, a bardziej materiałów i źródeł, z których pisząc tę książkę dla cesarza korzystał. To bowiem dość swobodne nazewnictwo stosowane przez różnych antycznych i średniowiecznych autorów powodowało, że np Góry Riferyjskie umieszczano raz w Karpatach, raz nad samym wybrzeżem Bałtyku, a innym razem na Uralu.

A tak w zasadzie to te dziwne i oderwane od map opisy geograficzne nie tyle są wypadkiem przy pracy antycznych kupców, wojskowych czy dyplomatów, a są tworem współczesnej Akademii, której przedstawicielom do głowy jakoś nie chce przyjść, że ludzie w antyku także chcieli chronić pewne wrażliwe dane przed dostaniem się w nieupranione ręce. A już szczególnie dyplomaci, kupcy i jeńcy wojskowi pochodzącyc z Barbaricum, na podstawie zeznań których Rzymianie i Grecy wyrysowywali własne mapy obejmujące miejsca, w których żaden z nich nigdy nie postawił nogi.

 

---

tagi: mapy  kroniki  wandalia 

	Pioter
	1 października 2026 04:55

8     469    9 zaloguj sie by polubić