Jest rok 371. Cesarz Walentynian przygotowuje się właśnie do kolejnej wojny ze Swebami. Jego brat, cesarz Walens w tym samym czasie toczy kolejną wojnę z Persami, która idzie nie po myśli Imperium Rzymskiego. W samym Imperium zaś jakieś nieznane siły, zwane przez Ammiana Marcelinusa, notariusza kilku kolejnych cezarów, Sasami, dokonują mordów i grabieży atakując wybranych senatorów i namiestników prowincji, siejąc terror wśród mieszkańców. Ci Sasi dokładnie znają rzymskie prawo, historię i bieżącą politykę wewnętrzną, bo wpadając do takiego zaatakowanego domostwa głośno oświadczają, że jego właściciel znalazł się właśnie na liście proskrypcyjnej, a oni tylo ekzekwują wydany na niego wyrok. Jest to możliwe głównie dlatego, że urzędujący w samym Rzymie konsul, oskarża nawet senatorów o fakt uprawiania czy też studiowania magii. I nie chodzi tu wcale o różne sztuki wróżbiarskie, ale o sprzyjanie głośne lub ciche Państwu Sasanidów.

I właśnie wówczas, jak pisze nasz notariusz w swoich Historiach do kraju Wandalów wyrusza rzymskie poselstwo z prośbą o pomoc wojskową. Oddajmy mu więc głos:

Ta barbarzyńska ludność, choć już od pierwszych chwil swego istnienia była osłabiona przez różne nieszczęścia, to jednak za każdym razem szybko odzyskiwała swoje siły dając poznać, że nie poniosła żadnych strat na przestrzeni wielu pokoleń. Cesarz przestudiował po kolei wszystkie plany i zdecydował się sprowadzić na nich Burgundów, ludzi silnych i bogatych, mających w swoich szeregach wielu młodych bojownikow, a więc bardzo groźnych dla swoich sąsiadów.

Napisał do ich króla wiele listów, wysyłając je przez zaufanych posłów, w których zachęcał ich do rzucenia się na tyły Alemanów w ściśle określonym momencie, obiecując, że także on przekroczy Ren na czele rzymskiego wojska i zaatakuje ich w chwili, gdy przestraszeni będą starali się uciec przed niespodziewanym atakiem.

Listy cesarza spotkały się z dobrym przyjęciem z dwóch powodów: W pierwszym rzędzie dlatego, że już od starożytności Burgundowie zdawali sobie sprawę, że pochodzą od Rzymian, a po drugie dlatgo, że często spierali się z Alemanami o żupy solne i granice. Wysłali w te rejony swoje waleczne oddziały, które posuwały się aż do brzegów Rzymu, zanim zebrały się nasze oddziały. W tym czasie cesarz był zajęty budową umocnień, a oni straszyli naszych żołnierzy możliwością ataku.

Burgundowie zatrzymali się na chwilę, czekając ażWalentynian zbierze swe oddziały i pokaże się w ustalonym dniu, jak sam obiecał, ale kiedy spotrzegli, że żadna z danych obietnic nie została dotrzymana, wysłali swoich posłów na dwór pytając o obiecaną pomoc, nie chcąc podczas odwrotu swoich tyłów na atak wroga.

Odpowiedź byłą bardzo enigmatyczna i niejasna, a pomoc zostła odmówiona. Zmieszani i zdenerwowani powrócili do swoich wojsk. Kiedy król się o tym dowiedział, rozgniewał się to, że został oszukany, zabiłwszystkich jeńców i powrócił do ojczyzny.

Król nazywany jest u nich Hendinos i zgodnie ze starym zwyczajem oddaje swą władzę i zostaje pozbawiony urzędu jeżeli w czasie jego panowania czasy będą niepewne, albo gdy ziemia nie pozwoli im na obfite zbiory. Najwyższy kapłan zaś nazywa się u Burgundów Sinistus i pełni swoją funkcję dożywotnio i nie jest jak król narażony na żadne niebezpieczeństwo.

Możemy teraz sięznastanawiać, czy ów Hendinos to tytuł (jak to twierdzą akademicy oznaczający w gockim tyle samo co Pierwszy) czy też jest to imię własne owego władcy. Tylko nie wiem czy takie zastanawianie się do czegokolwiek doprowadzi. Według Nugenta bowiem w latach 335 - 388 Wandalami władał Wyzimir, a jego następcą został akurat Radegast, którego w 406 roku ścięto w bramach Mediolanu.

Gdybyśmy jednak przyjęli, że ów Hendinos był władcą Wandalów, to obraz pozostawiony przez Nugenta uległby niejakiej poprawie, bo ponad pięćdziesięcioletnie panowanie Wizymira jest akurat mało prawdopodobne.

Inną ciekawą informacją z naszego punktu widzenia jest wzmianka o niejakim Sinistusie, pełniącego funkcję najwyższego kapłana Burgungów. Wmianka o tyle ciekawa, że nawet profesor Wilczyński stwierdził, że nie wszyscy Wandalowie wyznawali arianizm, choć jego zdaniem to akurat świdczy o tym, że znaczna część Wandalii był pogańska. Moje zdanie w tej materii jest jednak zupełnie inne. W końcu większość dokumentów twierdzi, że Wandalia i Gardaryka otrzymały chrzest z rąk Apostoła Andrzeja, tak więc ów Sinistus byłby po prostu pierwszym znanym z imienia patriarchą Wandalii. Piszący tę informację Ammian Marcelinus był poganinem i bliskim współpracownikiem Juliana Apostaty, a sprawy chrześcijan mało go obchodziły. 

Tak więc same przygotowania do otwarcia drugiego frontu w wojnie z Persją, po której stronie wystąpili z jakiegoś powodu Swebowie, spowodowało to, że otrzymaliśmy pewne niewielkie dane o stosunkach dyplomatycznych na linii Rzym-Poznań (bo tam właśnie należy umieścić wówczas Burgundów). Dane bardzo różnie interpetowane, ale jak widać dość ciekawe w swojej wymowie.

---

tagi: rzym  dyplomacja  antyk  burgundowie  swebowie  wandalia 

	Pioter
	31 marca 2026 05:47

10     975    13 zaloguj sie by polubić