Jeśli zaczniemy się przyglądać legendom lokacyjnym poszczególnych miast w Europie Środkowej, to zauważymy, że w większości powtarzają one jeden schemat. W trakcie polowania lokalny książę (lub ponadlokalny), zazwyczaj w okresie XII-XIII wieku, znajduje w leśnej głuszy doskonałe miejsce na założenie grodu, który następnie rozrasta się w dość duży lokalny ośrodek gospodarczy. I najciekawsze w tym jest, że zazwyczaj dany władca poluje na dzika lub białego jelenia, a nigdy nie jest to jakaś drobnica.

Ciekawie zaczyna się robić dopiero wtedy, gdy człowiek będąc gdzieś na wakacjach trafia dokładnie na ten sam motyw, który zna z legend słuchanych w dzieciństwie, o tym jak powstało jego miasteczko. I ta legenda jest powtarzana prawie dokładnie tak samo, z tym, że księcia Władysława Opolskiego zastępuje inny Piast, Henryk Lew, jakiś Gryfita, a nawet sam cesarz Karol. 

O co w tym wszystkim chodzi? 

Legenda, jak to legenda, ma za zadanie nie wyjaśnić powstanie danego miasta, ale ukryć jego początki. Weźmy np Lubliniec na Górnym Śląsku, który założony został dlatego, że w trakcie polowania książę się zmęczył, usiadł na ziemi i powiedział "lubi mi się tu być" i kazał założyć miasto. Albo Gniezno, gdzie w trakcie polowania książę Lech ujrzał gniazdo orła. Czy może morawskie Brno, gdzie książę Brzetysław upolował białego jelenia. Albo Wilno, gdzie Giedymin ujrzał wilka z żelaza. Albo nawet Schwerin, gdzie Henryk Lew zagnał się nad samo jezioro i tak się zachwycił widokiem, że nakazał założyć w tym miejscu miasto. 

Takich legend miejskich jest ogrom. I wcale nie mówią one o tym, że rzeczywiście najlepszym sposobem na wybór miejsca pod lokację miasta jest polowanie. Mówią one po prostu o tym, w jaki sposób dawne antyczne gildie oddawały swoje tereny powstającym w X-XIII wiekach państwom feudalnym. Te miejsca wyznaczone przez spotkanie jeleniem, to po prostu przejęcie dawnych scytyjskich miast. Co do pozostałych symboli, to sprawa jest jeszcze otwarta.

Nowy władca po prostu wystawiał nowe dokumenty prawne dla miejsca, które od niepamiętnych czasów było już zamieszkane i tworzyły siatkę osadniczą na danym terenie. 

Inaczej mówiąc - około tysiąc lat temu w Europie Środkowej zmieniono prawne podstawy funkcjonowania miast, maskując to w legendach pod pozorem ich zakładania na leśnym pniu. 

A dlaczego w taki sposób ukryto dawną siatkę osadniczą? A może niczego nie ukrywano? Przecież legandy mówiły wprost którego władcę feudalnego jaka gildia poparła.

Może to tylko my dziś nie potrafimy we właściwy sposób odczytać dawnych przekazów?

---

tagi: miasta  legendy  środniowiecze 

	Pioter
	18 sierpnia 2025 05:37

8     1111    12 zaloguj sie by polubić