W 2020 roku dr Helena Schmedt wydała książkę pt Antonius Diogenes "Die unglaublichen Dinge jenseits von Thule", w której omówiła, jak na rasowego filologa antyku przystało, fragmenty księgi omawianej przeze mnie jakiś czas temu.

Pracę pod względem naukowym wykonała doskonale. Odnalazła w innych dziełach antycznych brakujące fragmenty tego dzieła. Odnalazła również rzeczy, który wogóle się nie spodziewała znaleść. Ale niestety nie potrafiła w żaden sposób wyciągnąć właściwych wniosków.

To tylko pierwsza na świecie powieść przygodowa. Taka jest ogólna konkluzja jej pracy doktorskiej obronionej w 2016 na Uniwersytecie Goethego we Frankfurcie nad Menem. Cała reszta jest nieistotna. 

Nieistotne jest bowiem to, że praca Diogenesa została potraktowana jako najrzetelniejsze źródlo wiedzy o życiu Pitagorasa przez Porfiriusza, który obszernie cytuje opowieść Astariosa, ucznia Pitagorasa, a zamieszczoną w książce Diogenesa w formie dialogu z Tyryjką Dercylidą. Dlatego ta relacja jest nieistotna, bowiem nikt taki jak Astarios w żadnych innych źródłach nie został potwierdzony.

Niestotne jest także to, że Dyniasz Arkadyjczyk opowiada o tym, że na dalekiej północy noc może trwać nawet pół roku. Dlatego jest to nieistotne, że żaden antyczny autor tego faktu nie potwierdził. Mówimy jednak o obronie doktoratu w czasach powszechnego dostępu do internetu, gdy wpisanie hasła "noc polarna" w google daje nam informacje, że na Swabaldzie czy w norweskim Tromso noc polarna może trwać nieprzerwanie od połowy listopada do połowy stycznia. A sama trasa z opowieści wyraźnie sugeruje, że Dyniasz najprawdopodobniej dotarł aż do Swabaldu.

Informacje o tym, że Dercylida przechodzi dokładne szkolenie aby uniknąć nieprzewidzianych sytuacji w trakcie przebywania w Hadesie jest odrzucona a priori. Oczyście doktorantka mogła nie wiedzieć zupełnie nic o lokalizacji obozu pracy przymusowej na Disko w pobliżu Grenlandii. Ale gdyby naprawdę trafiła do mitycznego Hadesu to żadne szkolenie byłoby i tak jej nieprzydatne - byłaby po prostu martwa.

Doktorantka nie zauważa również choroby zwanej śnieżną ślepotą występującą u bohaterów tego romansu i zrzuca wszystko na magię stosowaną przez egipskiego czarownika. Widać tu jednak wyraźnie, że aby ukończyć studia doktoranckie obejmujące antyk nie trzeba wogóle znać obsługi internetu i wyszukiwarek sieciowych.

Najlepszy chyba jest jednak jej komentarz do powołania się Olimpiodora na pracę Dogenesa:  Paradoksograficzny motyw: Motyw sześciu miesięcy dnia i sześciu miesięcy nocy to klasyczny topos greckiej paradoksografii i etnografii, który często był lokalizowany na dalekiej Północy, w rejonie Thule. Geograficzna egzotyka: Olimpiodor cytuje AD jako autora, który potwierdza to zjawisko. Świadectwo to dodatkowo podkreśla, że Apista służyła jako bogaty zbiór egzotycznych i geograficznych dziwów, które były wykorzystywane do nauczania lub ilustrowania w komentarzach filozoficznych.

Nie chcę się pastwić nad tą książką. Ani nawet nad panią doktor od antyku, która nie potrafi używać internetu (ani nawet własnych szarych komórek). Chcę tylko pokazać, że środowisko naukowe zajmujące się antykiem - w tym wypadku niemieckie - to zupełnie oderwani od realiów XXI wieku ludzie. Ludzie, którzy nie potrafią przyjąć innej intepretacji napisanego kilka tysięcy lat temu dzieła, która mogłaby zrzucić z piedestału XIX wieczne autorytety. 

Książka ta liczy 671 stron i zawiera bardzo ciekawe informacje na temat tej pierwszej powieści przygodowo-fantastycznej antycznego świata. Zawiera także fragmenty, które Focjusz w swoim streszczeniu pominął. Nie zawiera jedynie wyciągnięcia właściwych faktów z posiadanych informacji. I nie chodzi mi teraz o lokalizację kopalni żelaza na Disko, której pilnowała tyryjska faktoria na Islandii. Chodzi tylko o weryfikację faktów powszechnie dostepnych - jak np długość nocy polarnej. 

Ale widocznie za wiele się spodziewałem po niemieckiej Akademii. 

---

tagi: akademia  antyk  thule  tyr 

	Pioter
	30 września 2025 21:45

8     1044    13 zaloguj sie by polubić