Thomas Kantzow, kronikarz pomorski i sekretarz książąt Branima XI i Jerzego I, a później księcia Filipa I, postający stale w pobliżu pomorskiego dworu książęcego, opisał w swojej Chronik von Pommern, wydanej już po jego śmierci okolo 1550, wyprawy podejmowane od 1532 w celu odnalezienia ruin Winety. Opisy te wyglądają następująco:

Wtedy, gdy ktoś podąży z Wołgoszczy nad Pianą na ziemię Uznamską i przybędzie w okolice wsi zwanej Damerow, ktora znajduje się dwie mile od Wołogoszczy, to zobaczy jeszcze mniej więcej duże cwierć drogi na otwartym morzu spore kamienie i fundamenty; to morze tak daleko podmyło ląd. Tak i ja wraz z innymi popłynąłem tam i obejrzałem to dokładnie. Lecz nie ma tam żadnych murów, gdyż minęło zbyt wiele setek lat od zniszczenia, więc nie jest możliwe żeby mury mogły tak długo obronić się przed nieokiełznanym morzem.

Znajdują się tam jeszcze tylko duże kamienie fundamentów i leżą jeszcze tak jak w rządkach, jak pod domami i murami zazwyczaj leżą, jedne obok drugich i w paru miejscach jeszcze inne na górze. A wśród nich w niektórych miejscach są tak duże kamienie, że czasami wysoko na łokieć ponad wodę wystają, tak więc można o tym sądzić, że były to ich kościoły i ratusze. Lecz inne jeszcze kamienie leżały w szeregu i porządku, i pokazuja wyraźniej jak uliczki przebiegały wzdłuż i wszerz. A rybacy z miejscowości powiedzieli nam, że jeszcze pod piaskiem leży cały bruk, omszały i tak przykryty piaskiem, że nie można tego zobaczyć. Ale kiedy uderzyłoby się tam ostrym drążkiem, zapewne można by to poczuć, a kamienie leżą mniej więcej w ten sposób

Gdy tak pływaliśmy tu i tam podan fundamentami i zaznaczaliśmy położenie uliczek, zobaczyliśmy, że miasto było zbudowane podłużnie i rozciągało się ze wschodu na zachód. Tym czasem jednak, im dalej idzie się w morze, tym bardziej robi się ono głębsze. Dlatego nie można zobaczyć w całości pozostałej wielkości miasta. Ale to, co zobaczyliśmy, wskazuje nam, że było ono zapewne tak duże jak Lubecka albo i większe; następnie, że długie było zapewne na ćwierć drogi, a szerokość jego byłą większa niż szerokość miasta Lubecki.

I to ostatnio rozważa się jeszcze, że po zagładzie Winenty miasto Visby na Gotlandii stało się sławne i potężne, w co i ja głęboko wierzę.

Wspomnany w teście Kantzowa Damerow leży obecnie 50 km na zachód od Szczecina. Od Bałtyku dzieli go podobna odległość. Do Wolgastu z  Damerowa jest dwukrotnie dalej. Nadal więc Wineda powinna być więc lokalizowana gdzieś w Zalewie Szczecińskim, niezależnie od tego, że Kantzow, lub późniejszy jego wydawca, zaszyfrował odległości podane w tekście kroniki.

Jeśli zaś przyjrzymy się okolicy Warpan (niezależnie czy będzie to Altwarp czy też Nowe Warpno) to zauważymy tam dość ciekawą zatokę. która może spełniać warunki do umiejscowienia naszego poszukiwanego miasta. Czy jednak naprawdę w tym miejscu była antyczna Wineda pozostaje pytaniem otwartym. 

---

tagi: antyk  kroniki  wenedowie  pomorze  wineda 

	Pioter
	7 sierpnia 2025 04:35

16     1078    10 zaloguj sie by polubić