29 maja tego roku na łamach portalu internetowego medium.com pojawił się artykuł zatytułowany Podróż na kraniec świata: Pythiasz i Thule. Dość ciekawy artykuł, bo przynosi nie tylko całkiem nowe spojrzenie na antyk, ale też buduje zupełnie nową narrację, wynikającą z użycia rozumu badacza, a nie tylko ograniczania się do ustalonych w XIX wieku granic poznania.

Przede wszystkim ciekawe w tym artykule jest to, że w języka akkadyjskim słowo czytane jako tiile - oznacza cień, jak zresztą w większości semickich języków.

Innym jest podważenie słów Strabona o tym, że Pytiasz był osobą prywatną oraz biednym człowiekiem. Biedny człowiek nie miałby żadnych możliwości sfinansowania takiej ekspedycji, a nawet samo miasto Messalia ówcześnie miałoby ciężko coś takiego sfinansować. 

W tym miejscu autor artykułu powoła się na francuskiego archeologa i znalezienie złotej greckiej monety na plaży w Marsylii.  Według raportu francuskiego archeologa Jeana Bousqueta z Academie des Inscriptions et des Beaux-Arts w Paryżu, ta złota moneta prawdopodobnie należała do rozbitka statku z floty Pythiasza.  

Nadal jednak ta podróż jest traktowana jako przedsięwzięcie naukowe, a nie wywiadowcze, ale to jest obecnie niewielki szczegół. Autor, podpisujący się Acratoforus - czyli Poszukujący Prawdy, pisze bowiem, że głównym celem podróży  Pythiasza było otworzyć szlaki handlu cyną z Kornwalii oraz bursztynem z Jutlandii dla messeńskich kupców. To już coś. 

Brakuje jeszcze tylko powiązania tej podróży z około sto lat wcześniejszym raportem arkadyjskiego szpiega Dyniasza, który przeniknął do tyryjskiej faktorii na Thule, ale pewnie z czasem przyjdzie również czas na to.

Akademia pewnie nie uzna tego artykułu za wartościowy. Tylko, że czas Akademii na monopol nauki o antyku właśnie mija. A mija głównie z tego powodu, że nijak nie może ona porzucić XIX wiecznego myślenia.

Jak to zresztą stwierdziła AI, zmuszona przezemnie do napisania argumentów profesora za odrzuceniem pracy doktorskiej mającej udowodnić, że Cudowne przygody poza Thule to zbiór raportów wywiadów wykorzystywanych w różnych epokach w dokładnie tej samej sprawie:  Należy tu stanowczo stwierdzić, że współczesna wiedza geograficzna nie jest miarodajnym narzędziem do oceny relacji antycznych. Starożytni autorzy często powtarzali toposy literackie i opierali się na niesprawdzonych relacjach. Fakt, że Dyniasz opowiada o półrocznej nocy, jest cennym świadectwem greckich wyobrażeń o Północy, a nie "tajnym raportem" wymagającym weryfikacji w Google. Traktowanie dzieła literackiego jako literalnego reportażu jest poważnym błędem metodologicznym.

---

tagi: antyk  thule  diogenes  messalia  pythiasz 

	Pioter
	7 października 2025 11:16

20     1199    14 zaloguj sie by polubić