Jak widzieliśmy w kilku poprzednich notkach (Dzieje Macieja u Ludożerców czy Przesłuchanie w mieście Ludożerców), stosowana standartowo na terenach Imperium Romanum taktyka głoszenia Ewangelii w trybie wędrownego kaznodzieji (lub filozofa) powodowała bliskie spotkania z wandalską administracją. I o ile Apostołowie mieli odpowiednią siłę aby się przeciwstawić jej nadużyciom, to już z ich uczniami mogło być różnie.

Dlatego po powrocie Andrzeja zaplanowano kolejną wyprawę do Wandalii, która opisana jest w apokryfie Dzieje świętych Apostołów Piotra i Andrzeja. 

Zaczyna się on od słów: Stało się, że wyszedł Andrze, Apostoł Chrystusa z miasta ludożerców. A oto chmura świetlna porwała go i zaniosła na górę, gdzie siedziecli Piotr, Maciej, Aleksander i Rufus. Oni zaś skoro go ujrzeli pozdrowili go z wielką radością. Wtedy rzekł do nich Piotr "Co ci się przydarzyło, bracie Andrzeju? Czy już zasiałeś ziarno prawdy w krainie ludożerców, czy jeszcze nie?"

Apostoła Macieja już znamy, Piotra chyba przedstawiać nie trzeba. Natomiast są tu jeszcze wymienieni niejacy Aleksander i Rufus, ktorzy apostołami nie byli. Byli to synowie Szymona Cyrenejczyka, tego samego, który przez Rzymian został zmuszony do pomocy Chrystusowi na Gologocie. Cyrenejczyka, czyli człowieka pochodzącego z Cyreny, a nie wieśniaka spod Jerozolimy. Cyrena zaś to miasto leżące gdzieś w połowie drogi pomiędzy Kartaginą a Aleksandrią. Wskazywałoby to więc na to, że zarówno Szymon, jak i jego synowie Rufus i Aleksander, byli kupcami.

I właśnie tę drogę chrystianizacji obrano w przypadku Wandalii. 

Powiecie teraz pewnie Państwo, że chrześcijaństwo niespecjalnie nadaje się jako religia handlowa. Religia ta bowiem zakazuje oszukiwania, piętnuje gromadzenie bogactw czy też wręcz nakazuje poświęcanie się dla dobra wspólnoty. Czytając jednak ewangelię znajdziemy wiele elementów pokazujących, że zarabianie pieniędzy wcale nie jest uważane za grzech. Uczciwe zarabianie, ale za takie uchodzi nawet pożyczenie złota bankierom na procent.

No dobrze, a jak to wyglądało w tym konkretnym przypadku? Rufus i Aleksander byli synami kupca, Maciej też był kupcem, Andrzej zanim został uczniem Chrystusa zajmował się sprzedażą złowionych przez firmę Piotra ryb. Nie stał przy tym wcale na targu, a oferował cały dzienny połów pośrednikom. Byli to więc ludzie potrafiący poruszać się w tym kupieckim świecie. Ustalili też, że odwiedzą zupełnie inne miasto Wandalii, którego nazwa nigdzie nie pojawia się w apokryfie. 

Piotr i Andrzej i Aleksander i Rufus i Maciej udali się więc do miasta barbarzyńców. Gdy zbliżyli się do miasta rzekł Andrzej do Piotra "Ojcze Piotrze, czy znowu będziemy w tym mieście znosić takie trudy, jak w krainie barbarzyńców?" Rzecze do niego Piotr "Nie wiem. Ale o to przed nami starzec siejący na swym polu. Jeśli podejdziemy do niego i powiemy mu 'Daj chleba' i jeśli on nam da, to nie będziemy cierpieli w tym mieście. Jeśli zaś powie 'Nie mam chleba' to znowu czeka nas trud." Gdy zbliżyli się do starca rzekł Piotr "Witaj rolniku". Rolnik rzecze do nich "Witajcie i wy, kupcy!" Rzecze do niego Piotr "Czy masz może chleb, bym mógł go dać tym sługom, ponieważ brak go nam?" Rzekł do nich rolnik "Pozostańcie tu chwilę i barczcie na woły i pług i rolę, abym mógł pójść do miasta i przynieść chleba".

Ponieważ Apostołowie natychmiast zostali rozpoznani jako kupcy, musieli iść z jakimś towarem. Najprawdopodobniej prócz tej piątki byli przy nich także inni ludzie (bo podczas wcześniejszej podróży Andrzeja do Myrmidoni apokryf wyraźnie wspomina, że uczniowie jego podróżowali wraz z nim), a więc całość wyglądała już nie na podróż wędrownego kaznodzieji, a na małą kupiecką karawanę. I zgodnie z przewidywaniem Piotra zainteresował się nimi nie wywiad czy administracja Wandalii, ale miejscowy kupiec. Choć administracja Wandalii próbowała zakazać im wstępu do miasta, no ale jakieś przygody i trudności przecież w apokryfie muszą być przedstawione.

A szatan, nienawidziwszy dobra, wszedł do serc pierwszych miasta, którzy zgromadziwszy się mówili między sobą: "Biada nam! Ci ludzie należą do dwunastu Galilejczyjków, którzy czarują ludzi. Oni bowiem oddzielają mężów od żon i kobiety od ich mężów. Cóż mamy czynić? Nie chcemy, aby oni weszli do naszego miasta i oddzielili nas od naszych żon." Niektórzy z nich mówili "Jest ich pięciu mężów, gdy wejdą zabijemy ich". Inni jednak mówili "Nie możemy ich zabić. Słyszeliśmy bowiem, że mają jakiegoś nauczyciela, który nazywa się Jezus, a On, jeśli Go o coś poproszą, wysłuchuje ich."

W końcu próbowano zmontować prowokację, wysyłając przed bramę miejską piękną i całkiem gołą nierządnicę, ale jakoś to nie przeszkodziło na wjazd karawany do miasta i spotkanie z Onezyforem. Tak bowiem nazywał się miejscowy kupiec, który później został biskupem tego miasta i w zasadzie pierwszym biskupem Wandalii. 

Onezyfor nie interesował się filozofią. Interesowało go praktyczne wykorzystanie możliwości nowej religii do prowadzenia interesów. Wysłuchał więc tego, co Apostołowie mieli do powiedzenia o działalności i życiu Chrystusa, a w chwili, gdy Piotr powiedział, że ławiej wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż bogatemu weść do Królestwa Niebieskiego, zażądał zademonstrowania tego przykładu.

Gdy przyniesiono igłę i cały lud przybył na widowisko, Piotr podniósłwszy oczy ujrzał kroczącego wielbłąda i rzekł, aby go przyprowadzono. Wtedy wbił igłę w ziemię i zawołał wielkim głosem "W imię Jezusa Chrystusa ukrzyżowanego pod Ponskim Piłatem nakazuję tobie, wielbłądzie, abyś przeszedł przez ucho tej igły!" Wtedy dziurka igły rozwarła się jak brama i wielbłąd przeszedł przez nią, a cały lud to widział. I znowu rzekł Piotr do wielbłąda "Przejdź po raz drugi przez igłę" - i wielbłąd przeszedł po raz drugi.

Oczywiście to tylko metafora dokonania czegoś niemożliwego w handlu. Najprawdopodbniej na styku handlu z administracją państwową Wandalii, czemu dopomogło wyraźne odwołanie się do znaku krzyża. Onezyfor wtedy zarządał, aby uczyniono dokładnie to samo z jego igłą i jego wielbłądem, czyli w miejscu które on sam wskazał i przy pomocy jego towarów. Gdy Apostołowie otrzymali identyczny rezultat jak poprzednio Onezyfor postanowił dokonać tego samego. Niestety, jak to podaje apokryf, wielbłąd utknął w połowie igły i nie szło go w żadną stronę ruszyć.

"Dlaczego wszedł zaledwie po szyję?" "Ponieważ ty nie jesteś jeszcze ochrzczony w imię Jezusa". 

Inaczej mówiąc, nowa religia, której wyznawcy posługiwali się znakiem krzyża, tak samo jak dynastie panujące od ponad tysiąca lat na tym terenie, dawała swoim wyznawcom znacznie większe możliwości działania i rozwoju, niż mieli wcześniej. Nobilitowała ich wręcz, czy też podnosiła znaczenie każdego chrześcijanina prawie do rangi rodziny panującej. Przynajmniej symbolicznie. A do czasu, gdy administracja państwowa wypracowała jakieś skuteczne metody współpracy i współżycia z chrześcijanami, także realnie. W zamian zaś za prawo do używania królewskiego znaku żądała uczciwego życia - nie ofiar z noworodków, nie wysawiania własnego ciała na sprzedaż, nie oddawania czci ludziom, nie bezrefleksyjnego spełniania słów wyroczni, a wyłącznie uczciwego i prawego życia. Wyłącznie oddawania czci Stwórcy i szanowania bliźniego. 

Byłoby chyba głupotą nie skorzystanie z takiej oferty. Dlatego też apokryf kończy się tymi słowami:

Apostołowie zaś Pana Naszego Jezusa Chrystusa ustanowili Kościół Chrystusa, Boga naszego, a wszystkich wierzących ochrzcili w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Nałożyli ręce na biskupa, wyświęcili kapłanów i polecili ich Bogu, w którego uwierzyli. Jemu chwała i moc na wieki wieków. Amen.

---

tagi: chrześcijaństwo  andrzej  piotr  wandalia  apokryf  apostołowie  maciej 

	Pioter
	19 lipca 2026 09:10

19     978    14 zaloguj sie by polubić