Wprawdzie dokument, ktory teraz mam przed sobą pochodzi z XVIII wieku i nazywa się Opis Półwyspu Jutlandzkiego, ale myślę, że doskonale pokaże jak wyglądała przez długi czas gospodarka żywnościowa w całej Germanii Magna przez kilka ostatnich tysiącleci:

Z ważniejszych półwyspów świata, czyli Chersonezów, o których geografowie – Petrus Appianus w 1. części, 17. rozdziale swojej Kosmografii oraz Vadianus w Epitome trium terrae partium na początku rozdziału o granicach Morza Śródziemnego – wymieniają cztery główne: Tracki, Cymbryjski, Taurycki i Indyjski (który przez Ptolemeusza nazywany jest Złotym), najbardziej sławny wśród historyków jest CYMBRYJSKI. Rozciąga się on od rzeki Alby [Łaby] niedaleko Hamburga, na kształt ludzkiego języka lub dłoni wystawionej z nadgarstka, położony między morzami Brytyjskim a Germańskim, obecnie zwanymi Zachodnim i Wschodnim [Morze Północne i Bałtyckie]. Skierowany bezpośrednio na północ ku miastu Skagen (które jest krańcem tejże Cymbrii i oddalone jest od najbliższego wybrzeża Norwegii o osiem mil morskich), wzdłuż rozciąga się na dwanaście dni drogi, wszerz zaś od wyspy, a mianowicie od Cymbrii aż do wyspy Busen lub najbliżej Alburga [Aalborga] w Jutlandii, gdzie jest najszersza, rozciąga się na sześć dni drogi.

Kraina ta jest płaska, lesista i niezwykle żyzna, obfitująca we wszystko, co jest niezbędne do życia lub pożądane ze względu na cenę. Rola w wielu miejscach jest polna, bagnista i nawadniana, a przez to niezwykle urodzajna. Mieszkańcy nazywają ją Marsch lub Maersch, ponieważ po oddzieleniu od morza została przystosowana do uprawy, jak gdyby była zanurzona w wodzie. Natomiast ziemię suchszą i mniej urodzajną nazywają Geest lub Güest, co oznacza „niepłodną” lub „bez potomstwa”.

Góry posiada rzadkie; na dwóch stromych i wysokich wzniesieniach, Segebergensis i Plonensis, zbudowano zamki. Oprócz tego liczne są pagórki, naturalne lub usypane ludzką ręką, na których książęta i szlachta wznieśli zamki i posiadłości. W niektórych miejscach znajdują się kamieniołomy wapienia i źródła solankowe. Na wybrzeżu Morza Zachodniego warzą sól z wody morskiej. Tak obfituje w ryby morskie i rzeczne, że mieszkańcy wpadających do Morza Zachodniego rzek w różnych miesiącach łowią ryby różnego rodzaju i czynią z nich pożytek. Śledzie również w wielu miejscach są odławiane, a w niektórych śródlądowych częściach znajdują się liczne sadzawki i stawy, które przez wiele lat były doprowadzane do porządku kanałami doprowadzającymi wodę, a obecnie, gdy rybołówstwo ustało, kanały te są zablokowane i wody znowu stoją.

Uprawia się tu pszenicę, jęczmień, żyto, owies, proso i różne rośliny strączkowe w takiej obfitości, że co roku do innych prowincji, jak z zasobnej spiżarni, można przesyłać wielkie ilości. Pastwiska dla bydła są tu najrozleglejsze i najbogatsze, z czego mieszkańcy czerpią wielki zysk, wyprowadzając woły do innych prowincji i tam je sprzedając.

Ponieważ region jest lesisty i gęsto zarośnięty, nie powinno dziwić, że spotyka się szlachtę, która w jednym roku, z samego tylko tuczu świń, zebrała sumę 4000 joachimitów [talarów]. Za tucz jednej świni płaci się bowiem talara: w Księstwie Szlezwickim cztery drachmy, w Jutlandii zazwyczaj dwie drachmy. Tymczasem najważniejsze lasy należą do książąt, w których niektórych można utuczyć dwadzieścia tysięcy świń. W roku Pańskim 1590 stwierdzono, że utuczono: w lesie Rendsburg 14 000, w Segeberg i sąsiednich lasach ponad 19 000, w opactwie Borsholm 10 000, w Reinefeld 8 000, w Ahrensbök 4 000, w Trittau i Reinbek 8 000 świń. Z wyłączeniem własnych lasów Księstwa Szlezwickiego, całej Jutlandii i szlachty, które same przynoszą niemałe dochody.

Nie mogę pominąć jednego faktu: w lasach należących do zamku Gottorp, jeśli rok jest średnio obfity w żołędzie i orzechy bukowe, można utuczyć około 30 000 świń. Ponadto wielkie korzyści przynoszą mieszkańcom stada koni, wołów, owiec i kóz, a także pszczelarstwo. Znajduje się tu wiele młynów wodnych, z których jedne służą do mielenia zboża, roślin strączkowych i nasion oleistych, inne do tłuczenia kory, jeszcze inne do oczyszczania złota, kucia żelaza i miedzi, niektóre do cięcia drewna, a niemało do polerowania narzędzi i rozcierania papieru. 

W Holsztynie, ze względu na wielką obfitość lasów, gajów i borów, żyje mnóstwo dzikich zwierząt różnego gatunku, na które książęta i szlachta polują z wielką przyjemnością. Są to: jelenie, sarny, dziki, zające, lisy, wilki, kuny, bobry, borsuki, wydry, wiewiórki i inne. Nie brakuje tu również ptactwa: żurawi, łabędzi, dzikich gęsi różnych rodzajów, kaczek, kormoranów, cyranek, czapli, kuropatw, gołębi, synogarlic, szpaków, głuszców, bażantów i drozdów. Choć region ten nie rodzi wina ani przypraw, oba te towary są sprowadzane w takiej obfitości, że każdy może je nabyć za znośną cenę.

Kraina posiada bardzo wiele spławnych rzek. Te płynące na wschód, do Morza Bałtyckiego, to: Trave, zatoka Kilońska (do której wpada Schwentine), Schwentine, Schlei, Gudenå i mniejsze. Do Morza Zachodniego (Germańskiego) wpadają: Bille, Alster, Łaba, Stör, Eider, Treene, Mildau, Hever i Nibsa.

Porty są dogodne i bezpieczne po obu stronach morza. Po stronie wschodniej leżą: Travemünde, Neustadt, Grömitz, Heiligenhafen, Kilonia, Eckernförde, Szlezwik (którego port został w dużej mierze zablokowany przez królów Danii podczas dawnych wojen), Flensburg, Aabenraa, Haderslev, Kolding, Horsens, Aarhus i Aalborg. Porty zachodnie to: Hamburg (nad Łabą), Itzehoe, Brunsbüttel, Meldorf, Lunden, Tönning, Husum, Tønder i Ribe.

Jest to obraz zupełnie różny od tego, co próbują nam wmówić Akademicy. Wielkie tuczarnie świń w lasach dębowych, które pozwalają rocznie utuczyć od 4 do 30 tysięcy świń. I aby zniszczyć tę hodowlę należało całkowicie zmienić gospodarkę leśną, co udało się dopiero na przełomie XVIII/XIX wieku, gdy przestawiono gospodarkę leśną z dębów na sosny.

Wcześniej się nie dało. Nie tylko z tego powodu, że dla Germanów/Wandalów dąb był drzewem świętym, ale głównie dlatego, że jeszcze w połowie XVIII wieku traktowano go jako drzewo owocowe, którego niszczenie podlegało karom sądowym (zachowały się takie wyroki akurat w mojej okolicy).

To obraz zupełnie inny niż w Imeprium Romanum, i inny niż cheliby nam pokazać Akademicy. Bowiem ci zbieracze korzonków i jagód, o których tak lubią opowiadać opisując czasy dawne, to były tylko dzieci i młodzież pilnujące stad paszących się w lasach Germanii Magna świń.

---

tagi: historia  żywność  germania 

	Pioter
	16 grudnia 2025 11:06

19     841    11 zaloguj sie by polubić