Czytając Sagę o Aleksandrze Wielkim trafiłem na dość ciekawy punkt. Otóż znalazło się w niej miejsce, w którym islandzki biskup żyjący w XIII wieku uznał za stosowne dodać do treści poematu Galterusa własne moralitety, które znamy dziś z Katechizmu. Z tym, że wyglądają one trochę inaczej niż współczesne nauczanie Kościoła.

Na zewnątrz, przed bramami podziemia i u podnóża zamkowego muru mieszkają żeńskie istoty, mające wielką władzę na ziemi, chociaż należą do świata podziemnego. Jedną z nich jest Avaritia, chciwość, matka innych przywar. Trudni się tym, aby zarobione pieniądze ukryć tam, gdzie trudno je znaleźć. A im więcej ich dostanie, tym więcej pożąda złota i innych bogactw. Znajduje się tam również Superbia, czyli Pycha. Ta zajmuje się ciągłym kpieniem z innych, wynoszeniem się ponad nich, nie uznając ich za równych sobie. Mieszka wśród nich Libido, Żądza. Ta tarza się w kłębiącym się szlamie i parzy boleśnie. Ebrietas, Pijaństwo, też ma tam siedzibę. Chwieje się ona dość mocno i ledwie trzyma się na nogach. Obok niej jest Gula, Obżarstwo z wielką czkawką i wywołującym stękanie, pełnym brzuchem. Wśród nich siedzi także Ira, Gniew. Ta zapomina o sobie i pędzi dokądkolwiek każe jej porywczość, nie oszczędzając się, podobnie jak inne. Dobrze czuje się również tam, gdzie są podstęp i złośliwość. Detractis, Wrogie Nastawienie, też przebywa w ich gromadzie. Ma złe nastawienie i złe skłonności, jej matką jest Złe Patrzenie, a jej z kolei rolą jest, czemu nie może zaprzeczyć, wprowadzać innych na fałszywe tory, mówić z nimi, pomniejszając ich chwałę i ujawniać to, co chcieliby zataić. Mieszka w tym gronie Adulatio, Pochlebstwo, ta często nawiedza władców i cieszy się w obecnych czasach tak wielką łaską, że dla wielu osób nie ma nic lepszego od niej. Ona podszeptuje im do uszu nieznośne pochlebstwa i zatruwa duszę śmiertelnym jadem.

Jak dobrze się przyjrzeć temu zapisowi, to mamy tu właśnie wymienione siedem grzechów głównych, ale w zupełnie inny sposób, niż dzisiejsze rozumienie. Nawet nie chodzi o zastępienie Adulatii Ascedią. Chodzi bardziej o inne położenie akcentów.

Np chciwość nie jest rozumiana jako gromadzenie bogactw, tylko jako niekorzystanie z nich - to nie same bogactwo, czy jego gromadzenie jest czymś złym - złym jest gromadzenie bogactwa dla samego bogactwa. 

Nie jest moim zadaniem wskazywanie, czy ważniejszym dla naszego zbawienia jest unikanie pochlebstw czy lenistwa, bo oba prowadzą w zasadzie do tego samego. Chciałbym jedynie zwrócić uwagę, że jeszcze kilkaset lat temu rzeczy pozornie niezmienne były rozumiane zupełnie inaczej. 

---

tagi: chrześcijaństwo  moralność  sagi 

	Pioter
	11 czerwca 2026 06:09

8     313    7 zaloguj sie by polubić