Najprostsza odpowiedź była by taka, że po prostu mogli.

Z tym, że to wcale nie wyczerpuje tematu. Po prostu w pewnym momencie dziejów, prawdopodobnie w trakcie najazdu Brzetysława, Obodrzyci zabrali nasze (wandalskie) archiwa, a później zrobili z tego dla swoich potrzeb odpowiednie wyciągi, które powiązali z Meklemburgią. I jak widać mogli zastąpić swoje dzieje dziejami Wandalów bez większego sprzeciwu naszych władców tylko do połowy VII wieku. Kiedy zaś nastąpiła ta podmiana? Najprawdopodobniej w XII w, kiedy zorientowali się, że dawne państwo Wandalów zostało rozbite, ale nie na tyle, aby ludzie wszystko zapomnieli.

Czy był to jedyny przypadek kradzieży historii sąsiedniego kraju? Oczywiście, że nie. Dokładnie ten sam manewr zobili Moskale kradnąc dzieje Rusi i powołując się na nie w późniejszych czasach (zresztą do dziś). 

Państwo Obodrytów zostało zniszczone przez Henryka Lwa, ale zachowało własne struktury i dynastię. W tym też momencie w zasadzie historia Wandalów stała się historią ogólnoniemiecką. Z tym, że chyba Niemcy bardzo delikatnie do tych dziejów Wandalów podchodzą - czują, że coś nie gra - i dlatego częściej odwołują się do dziejów Gotów.

Zapytacie teraz pewnie Państwo, skąd to wiem. Otóż powiedział o tym Saxo Grammaticus w Gesta Danorum, nie wprost oczywiście, ale poprzez przytoczenie praw, które nadał Frothon III Duńczykom zaraz po pokonaniu Wenedów.

W międzyczasie król Słowian, Strumik, wysłał posłów i poprosił o zawieszenie broni. Ale Frothon odmówił tłumacząc, że nie należy dawać czasu wrogowi, aby ten mógł zorganizować się i przygotować do wojny. Oprócz tego król, który od dawien dawna nie prowadził żadnej wojny, nie chciał odwlekać jej w oczekiwaniu na dość wątpliwy koniec. Jeżeli jego pierwsze starcia zbrojne przyniosły szczęśliwe zakończenie, to mógł liczyć na podobnie szczęśliwe zakończenie całej wojny. [...]. Po tych słowach nastąpiła okrutna bitwa, w której zginął Stumik i wszyscy najmocniejsi ludzie w jego królestwie, a król przyjął poddanie się pozostałych.

Frothon wezwał Słowian i kazał ogłosić poprzez herolda, aby zgłosili się ci, którzy byli odpowiedzialni za kradzieże i gwałty, obiecując wynagrodzić wszystkich sprawców. Ogłosił też, by wszyscy, którzy zajmowali się czarną magią, wysunęli się naprzód celem odebrania nagrody. Słowianie byli zadowoleni z tej obietnicy. Niektórzy złakomili się ją, będąc bardziej chciwi, niż ostrożni i zdradzili sięsami, wyprzedzając zadenuncjowanie przez innych. [...] Potem rozkazał katom zabrać ich z tego miejsca. Kazał mieszkańcom przybyć ich gwoździami do bardzo wysokich krzyży. Można było powiedzieć, że więcej jest ukaranych, niż tych, których puszcozno wolno. [...]

Król cieszył się z odniesionego zwycięstwa, a nie chcąc okazać się niezdolnym, jeśli chodzi o sprawiedliwość, zdecydował sięwydać nowy kodeks wojskowy, który miał uzupełnić obowiązujące prawo i usunąć stare, niesprawiedliwe paragrafy. Ustalił wię, by ten, kto podczas bitwy nosił insygnia, otrzymał większą część łupów od pozostałych żołnierzy. Dowódcom, stosownie do ich rangi, kazał przyznać odpowiednią ilość zdobytego złota. Chciał też, aby prości żołnierze zadowolili się tylko srebrem. Zarządził, aby wojonicy otrzymali znaczną część broni, a cywile zdobyte okręty. Było to czymś naturalnym, zwłaszcza, że to ci ostatni mieli za zadanie wyposażyć wojenną flotę. Oprócz tego, żeby nikt nie myślał zamknąć pod kluczem osobiste dobra, ogłosił, że otrzyma z dóbr królewskich odpowiednią zapłatę za to, co stracił. Zapłata ta miała mu podwójnie zrekompensować mu poniesione wydatki. Kto chciałby zamknąć pod kluczem bogactwa, musiał zapłacić królowi librę złota. Ustalił też, że jeżeli ktoś przebaczy złodziejowi, to zostanie sam uznany za winnego kradzieży. Oprócz tego ten, kto jako pierwszy ucieknie z pola walki ma być wyłączony ze wspólnoty i oddany w ręce prawa. [...] Uznał za legalne te małżeństwa, które zostały zawarte bez zgody ojca. Jednak, gdy jakaś wolna kobieta postanowiła poślubić służącego, miała zostać zrównana stanem ze swoim mężem, pozbawiona dobrodziejstwa wolności i stać się służącą. Także dla mężczyzn ustanowiono prawa, na mocy którego byli zobowiązani do poślubienia tych kobiet, które posiedli. Ogłosił też, że konkubinat miał przekształcić się w prawowity związek, aby umiarkowany sposób postępowania nie był zagrożony przez złe prowadzenie się. Ustalił też, że Duńczyk, który okradnie innego Duńczyka, miał mu oddać dwa razy tyle ile mu zabrał i zapłacić w ten sposób za pogwałcenie pokoju. Jeśli ktoś zaniesie do domu innego to, co sam ukradł, a gospodarz zamknie za nim drzwi, to miał on zostać skazany na konfiskatęwszystkich dóbr, publicznie wychłostany, ponieważ jest współwinowajcą tej samej zbrodni. Oprócz tego banita, który ucieknie do wroga ojczyzny, lub będzie walczył przeciwko rodakom, powinien być pozbawiony życia i wszystkich dóbr. A jeżeli ktoś okaże się niezdolny do tego, aby wykonać rozkaz króla albo go zlekceważyć, ma zostać skazany na banicję. Za każdym razem, kiedy dojdzie do wybuchu wojny, ma być przekazany ludziom sygnał poprzez podanie z rąk do rąk drewnianej strzały, której wygląd przypomina żelazo. Człowiek z ludu, który w czasie bitwy zrobi więcej niż człowiek wysokiego stanu powinien być uwolniony z poddaństwa i awansowany do roli szlachcica. A jeżeli jest już wolny, ma być mianowany hrabią. [...] Rozkazał też, by nie rozwiązywać sporów poprzez przysięgę na wierność albo danie gwarancji. Ktokolwiek kazałby innemu dać gwarancję, misiałby zapłacić pól liubry złota, bo w przeciwnym razie ponbiesie surową karę cielesną. [...] Ustalił też, aby wszelkie kłótnie rozwiązywać przy pomocy miecza, uważając, że lepiej jest walczyć przy pomocy broni, niż przy pomocy słów. Jeżeli jeden z dwó walczących przekroczy nogą wyznaczony do walki krąg, będzie uważany za pokonanego i straci swoją sprawę. Jeżeli człowiek z ludu zaatakuje, z obojętnie z jakiego powodu, rycerza, powinien wystąpuić zbrojnie przeciwko niemu, a ten będzie uzbrojony jedynie w drewnianą siekierę o długości jednego kubita. Ustalił też, że ten kto zamorduje jednego Duńczyka, to za jednego rodaka musi ponieść śmierć dwóch cudzoziemców.

Jak dla mnie to tu wyrażnie widać nowe prawa narzucone okupowanym Wenedom przez Duńczyków. W tym zakaz zamykania drzwi, zakaz posiadania złota, zakaz prowadzenia spraw sądowych wg własnego prawa. Widać także że okupujący Meklemburgię Duńczycy mogli pozostać w zasadzie bezkarni, bo karana była tylko kradzież łupu innemu Duńczykowi. 

Zastanawiająca jest też kara zastosowana dla Wenedów po przegranej bitwie. Ukrzyżowanie nie jest bowiem karą śmierci znaną z nordyckich sag. Tam najbardziej drastyczna kara jest bowiem znana jako krwawy orzeł. Ukrzyżowanie zaś to tradycyjnie rzymska kara dla przestępców. Co wskazuje pośrednio, że w tym czasie Frothon III był sprzymierzeńcem Rzymu i w jego najbliższym otoczeniu znajdowali się rzymscy agenci. 

Wracając jednak do tematu, to lud potraktowany w ten sposób stara się wymazać ze zbiorowej pamięci. Dlatego też Nugent określił powyższy tekst Saxo: Ta opowieść pochodzi również od tego łatwowiernego autora, Saxo Grammaticusa, który nie przytacza żadnego źródła na poparcie tak niezwykłej rewolucji.

I chyba tylko potomkowie Wandalów z równą powagą podchodzą do swoich klęsk i zwycięstw. Przy czym mam niestety wrażenie, że nawet swoje zwycięstwa lekceważą, celebrując w większości klęski.

---

tagi: historia  wandalowie  duńczycy  obodrzyci 

	Pioter
	31 października 2025 16:13

6     1000    13 zaloguj sie by polubić