-

Pioter : Ich bin ein Schlesier.

Artykuły użytkownika

Litewska Pogoń na głogowskim groszu

W 1505 roku późniejszy król Polski Zygmunt Stary, będący wówczas starostą generalnym Śląska, księciem Głogowa oraz Opawy, podejmuje decyzję o biciu monet groszowych w Głogowie. Bardzo ciekawych monet,bowiem nijak nie odnoszących się w sferze symboliki do śląskich warunków. Natomiast świetnie imitujących monety Wielkiego Księstwa Litewskiego.

I nikt z historyków i numizmatyków nigdy nie postawił mu zarzutu fałszowania polskiej (czy może lepiej byłoby powiedzieć litewskiej) monety, nawet pomimo wyrażnego odwołania się w napisie otokowym do Królestwa Polskiego.

Wpływ na to miało kilka przyczyn. Po pierwsze i najważniejsze - najwyższą monetą obiegową w koronie i Wielkim Księstwie był półgrosz - natomiast książę gł ...

Pioter
19 sierpnia 2018 10:57

6     530    9

Łybedź

Na nabrzeżu Dniepru przepływającego przez Kijów w latach 80-tych XX wieku ustawiono pomnik legendarnych założycieli Kijowa. Braci Kija, Szczeka, Choriwa oraz ich siostry Łybiedzi. Nie do końca wiadomo kim byli - obecnie uważa się ich za Waregów, ale w Powieści minionych lat Nestor opisuje ich jako Polan (co może się zresztą pokrywać, bowiem uważa się czasami, że ruscy Polanie byli jednym z plemion wareskich).

Gdy po rozpadzie ZSRR nowo powstała Ukraina zaczęła poszukiwać wspólnej symboliki, okazało się, że władze sięgną bardzo daleko wstecz, bo aż do czasów powstania Rusi Kijowskiej. W pierwszej serii własnych banknotów wydanych w 1991 roku głównym ich elementem była właśnie Łybedź, opisana w literaturze numizmatycznej jako księżniczna Wikin ...

Pioter
17 sierpnia 2018 09:55

0     394    4

Romania

W 1858 roku Aleksander Cuza został wybrany na tron Hospodarstwa Mołdawskiego oraz na tron Hospodarstwa Wołoskiego. Unia personalna tych księstw doprowadziła 3 lata później do proklamowania przez niego Zjednoczonych Księstw Rumunii. Gdy już nowe państwo jako tako okrzepło na scenie politycznej w 1867 roku wybuchł bunt, który doprowadził do zmiany panującego. Nowym rumuńskim księciem został Karl zu Hohenzollern-Sigmaringen, który w 1881 został koronowany na pierwszego w dziejach króla Rumunii. Ogólnie Rumunia odwołuje się do tradycji rzymskiej (cesarza Trajana czy nawet Romulusa i Remusa), ale na rumuńskich banknotach nie zabrakło również alegorycznych przedstawień. Pierwszy raz Romania pojawiła się na banknotach w 1896 roku, gdzie przedstawiona ...

Pioter
16 sierpnia 2018 09:28

3     372    3

Slovakia

Nasz południowy sąsiad, Słowacja, nie miała zbyt wiele okazji do zamieszczenia alegorii kraju na własnych banknotach, bowiem swój niezależny byt rozpoczęła dopiero w 1939 roku, a przerwano go w 1945 aż do 1992 roku. Czyli praktycznie w obiegu znalazły się tylko dwie serie słowackich banknotów.

W pierwszej serii Słowację reprezentuje dziewczyna z dokumentem w dłoni, bez żadnej broni przy boku, a nawet za nią nie stoją ani lew brytyjski ani orzeł Rzeszy. Ot, zwykła dziewczyna, może troszkę zszokowana po przeczyaniu traktatu, który trzyma w ręce. Taktakt ten, zawarty 23 marca 1939 z Rzeszą gwarantował na 25 lat nienaruszalność słowackich granic (to wskutek inwazji węgierskiej rozpoczętej po rozpadzie Czechosłowacji), ale równocześnie oddawał całą słowac ...

Pioter
15 sierpnia 2018 15:07

13     516    5

Lusitania

Navigare necesse est, vivere non est necesse. Żeglowanie jest koniecznością, a życie niekoniecznie. Te słowa rzymskiego konsula Pompejusza Wielkiego stały się podstawą do tworzenia imperium morskiego Portugalii w czasach Henryka Żeglarza. Imperium, które jeszcze jakoś się trzymało do połowy XX wieku. Przyjrzyjmy się więc jak alegorię tego Imperium przedstawiono na portugalskich banknotach.Pierwsze alegoryczne postacie kobiece znalazły się na banknotach już w 1886. Ogólne przesłanie jest dość proste - to przemysł i rybołóstwo.W kolejnym przedstawieniu z 1899 widać, że Lusitania (bowiem tak nazwano alegorię Portugalii nawiązując do czasów antycznego Rzymu) nie potrzebuje żadnych pośredników w handlua w 1906 roku zrezygnowano z jakichkolwiek artybut&oacu ...

Pioter
14 sierpnia 2018 08:52

1     375    6

Co wybrać jako alegorię Macedonii?

Jest taki kraj w Europie, który w żaden sposób nie może dokonać wyboru własnej tożsamości - nawet mają problemy z wyborem flagi czy nazwy kraju, bo zaraz odzywają się potężniejsi sąsiedzi, którzy są w stanie udowodnić, że żadnych praw do danej nazwy ani symboliki mieszkańcy tego kraju nie posiadają. Oficjalnie więc nazwa kraju brzmi Była Jugosłowiańska Republika Macedonia.

Problemy również są z wyborem jakiegoś trwałego symbolu na alegorię kraju.Poszukiwania tej alegorii rozpoczęły się już (jak widać na zamieszczonym wyżej banknocie) w roku 1992. W zasadzie od samego początku państwowości Macedonii są to poszukiwania własnej tożsamości, zagrożonej przez Greków, Bułgarów, Serbów czy ostatnio nawet Albańczyków. Ale faktem jest, ż ...

Pioter
13 sierpnia 2018 10:40

9     481    4

Islandsdóttir

W czasach, kiedy Dania pozostawała bezbronna, jedna z jej kolonii ukazywała się całemu światu w zupełnie inny sposób.Jako wojowniczka, w literaturze numizmatycznej nawet opisana jako Viking Queen. Po raz pierwszy Córka Islandii pojawiła się na banknotach wydanych w 1900 roku.W serii z 1907 zmieniono wyłącznie panującego nad wyspą duńskiego króla. I takie banknoty kursowały w Islandii nawet po oficjalnym ogłoszeniu niepodległości w 1918 roku, aż do czasu, gdy w maju 1940 roku inwazji na wyspę dokonały wojska brytyjskie. Na nowych banknotach, drukowanych w Londynie, znaleźli się naprzemiennie Jon Eriksson, prawnik i językoznawca, który odtworzył pod koniec XVIII wieku islandzki język, oraz Jon Sigurdsson, filolog i polityk, z ...

Pioter
12 sierpnia 2018 07:14

2     356    6

Patrona Hungariae

Od czasów reformy pieniądza Macieja Korwina na trwałe do węgierskiej numizmatyki wroczyla Madonna, jako alegoria oraz patronka Węgier. Zresztą Madonna stała się również na pewien czas symbolem mennictwa śląskiego, bowiem Korwin jako król czeski sprawował realną władzę nad Śląskiem. Nie tylko na śląskej grubiej monecie (czyli groszach bitych w Karniowie) ale również na halerzach (które swoją drogą polscy numizmatycy przypisują księciu lubińskiemu Ruprechtowi - bez żadnego związku i tradycji numizmatycznych).Także na węgierskim, a później siedmiogrodzkim złocie Madonna stała się stałym elementem, niezależnie od panującego w danej chwili władcy.

Po stłumieniu rewolucji 1918 roku nowe węgierskie władze na najwyższych banknotach drukowanych ...

Pioter
11 sierpnia 2018 15:02

6     358    6

Marianna

W Muzeum w Luwrze wisi obraz Eugena Delacroix namalowany w 1830 roku i zatytułowany "Wolność prowadząca lud na barykady". Podobno jest to piersze znane przedstawienie Marianny, symbolu Republiki Francuskiej, która stała się przez to personifikacją samej Francji (a może bardziej idei republiki). Z biegiem czasu, gdy zmieniały się kanony piękna, zmieniano również wygląd Marianny, jako modelki wybierając tym razem piosenkarki czy aktorki.

Na banknoty po raz pierwszy jednoznacznie Marianna trafiła dopiero w 1884 roku. Wprawdzie wcześniej również na banknotach znalazły się postacie kobiece, ale opisywane są one jako Ceres, bowiem zazwyczaj towarzyszy im Merkury. W przedstawieniu z 1884 roku nie widzimy specjalnej jakiejś symboliki - ot tylko ...

Pioter
10 sierpnia 2018 09:19

15     817    7

Lakia

Na głównym placu Helsinek, pomiędzy budynkiem senatu a uniwersytetu, w 1894 roku odsłonięty został pomnik Wielkiego Księcia Finlandii Aleksandra II, który przy okazji jeszcze był Imperatorem Wszechrusi. Cokół pomnika zdobią cztery cnoty, symbolizujące okres panowania cara Aleksandra - Prawo, Pokój, Oświecenie oraz Praca.

Autorami pomnika byli Johannes Takanen oraz Walter Runeberg. I jeden z elementów tego pomnika, zwany po fińsku Lakia (czyli Prawo) stał się na długie lata symbolem Finlandii.

Lakia po raz pierwszy na banknoty trafiła w 1897, w nowej serii, w której Bank Fiński zamieścił wszystkie cnoty z cokoła pomnika cara Aleksandra.

Serię tę otwierała (z nominałem 5 marek) oraz zamykała (z nominałem 500 marek) własnie Lakia. W 1909 ...

Pioter
9 sierpnia 2018 06:47

6     611    7

Libusza

Libusza to imię legendarnej władczyni Czech, córki Kroka. Władczyni przezornej, prawej i dobrej dla poddanych. Żony księcia Przemysła Oracza, pierwszego z Przemyślidów, którego sama wskazała na swego męża. Również sama według, legendy czeskiej opowiedzianej przez Komasa, wybrała miejsce na założenie grodu Praga.Ponieważ zabrakło, poza krótką wzmianką u Komasa, jakichkolwiek dowodów na istnienie protoplastki rodu Przemyślidów (a tym samym Matki Czechów) w 1818 roku sfabrykowano i rzekomo odnaleziono w Zelenej Hore koło Nepomuka rękopis z IX wieku, który zawierał protokół z posiedzenia sądu, któremu Libusza przewodniczyła. Rękopis ogłosili drukiem w 1822 Vaclav Hanka (językoznawca) i Josef Linda (poeta). Po ...

Pioter
8 sierpnia 2018 06:30

5     601    8

Dania

Za personifikację Danii odpowiedzialna jest urodzona w Warszawie w 1819 roku Elżbieta Baumann, żona duńskiego rzeźbiarza Jensa Jerichau, która w 1851 roku namalowała tę alegorię - kobietę z mieczem i sztandarem maszerującą przez pola.

Ale obraz ten - pomimo zamieszczenia w podręcznikach - nie uzyskał aprobaty władz banku narodowego Danii, który jako personifikację kraju zamieścił na banknotach w 1905 roku zupełnie inne wyobrażenie.Patrząc na nowe wyobrażenie Danii można by przypuszcza, że jest ona zupełnie niewinna i bezbronna. A do tego nikt jej nie weźmie w obronę (brakuje lwa będącego symbolem Svei).

W 1910 roku zakończono wydawanie tych banknotów. Czy była to oferta dyplomatyczna panny na wydaniu - trudno dziś odpowiedzieć. W 26 stycznia 1906 roku na ...

Pioter
7 sierpnia 2018 07:13

21     1181    8

Afrodyta

Wedug starożytnych greckich mitów właśnie przy tych skałach leżących na Cyprze z piany morskiej narodziła się Afrodyta, bogini miłości.

Jak to wśród greckich bogów bywało, jej życie rodzinne zbytnio jako wzorzec dla chrześcijan się nie nadawało. Będąc żoną Hefajstosa miała romans z Aresem, którego skutkiem była piątka dzieci: Dejmos, Fobos, Harmonia, Eros i Anteros. W końcu Hefajstos założył na kochanków pułapkę i schwywał ich w stalową sieć, a później wystawił na Olimpie na pośmiewisko.

Afrodyta szczególnie upodobała sobie Cypr, gdzie czekały na nią Eufrosyna, Aglaja i Talia, jej towarzyszki i służące. Jej atrybutami stały się róża, mitr oraz rydwan zaprzężony w gołębie.

W 1992 roku wprowadzając nowy nominał władze Cypru ...

Pioter
6 sierpnia 2018 06:43

4     764    8

Eudoksja czyli Bułgaria

Dziś kolejna personifikacja kraju. Tym razem przyjrzyjmy się jak podeszli do tego Bułgarzy.

Bułgaria po raz pierwszy pojawiła się na banknotach w 1885 roku. Na zamieszczonej ilustracji widać jak kobieta tuli do siebie małe dziecko - właśnie w 1885 roku Bułgarzy postanowili przytulić zbrojnie do siebie Rumelię Wschodnią, ówcześnie osmańską autonomiczną prowincję, a dzisiejszą południową Bułgarię. Ostatecznie w 1908 roku mocarstwa zgodziły się wchłonięcie Wschodniej Rumeli przez Bułgarię.

Kolejny raz Bułgaria pojawiła się na banknotach w 1899 roku. Przedstawiono ją tu jako młodą dziewczynę z koszami kwiatów. Kolejny raz Bułgaria pojawiła się w roku 1917. Jest to jeszcze zwykła wiejska dziewczyna z kłosami zboża. Rok później jednak na bułgarski tron ws ...

Pioter
5 sierpnia 2018 07:29

6     483    7

Svea

W notce Germania mieliśmy możliwość zapoznać się z dwoma personifikacjami: Germanią  oraz Brytanią, a także przyjrzeć się ukrytej w banknotowej dyplomacji  ich wzajemnej rywalizacji. W innej notce, poświęconej św Jadwidze Andegaweńskiej, mogliśmy ujrzeć personifikację Polonii. Jeszcze innym,  znacznie wymowniejszym przykładem była Irlandia.

Zobaczmy więc również inne personifikacje państw. 

N początek zajmnijmy się Szwecją. 

Svea na banknoty banku państwowego Szwecji trafiła w 1890 roku i od razu znalazła się na każdym banknocie. Z biegem czasu zmieniano wzory, ale rysunek największych nominałów pozostał bez zmian do 1963 roku.

Jak więc Szwedzi przedstawili swoją personifikację? Jest to kobieta w koronie (czyli ...

Pioter
3 sierpnia 2018 20:19

27     675    7

Jakie monety podrabiał Stary Fryc?

W literaturze przedmiotu, a i również w literaturze popularnej i naukowej, wiele jest miejsca poświęconego na sprawę podrabiania przez Króla Prus Fryderyka II Wielkiego polskiej monety, przez co znacznie przyczynił się do zubożenia Rzeczypospolitej i jej mieszkańców. 

Nie jest to w ogóle prawdą.

Zacznijmy od tego, że ówczesna Rzeczpospolita nie posiadała własnej monety, bowiem od początku do końca panowania Wettynów na polskim i litewskim tronie Sejm Rzeczypospolitej nie wyraził zgody na otwarcie mennicy. A ponieważ w Rzeczypospolitej sprawami emisji pieniądza zarządzał Sejm, a nie król, oficjalnie Rzeczpospolita od 1696 do 1766 nie posiadała własnej waluty.

Ale coś musiało przecież kursować, bowiem ludność nadal kupow ...

Pioter
2 sierpnia 2018 17:51

13     599    8

123 lata niewoli? - część VI Królestwo Polskie

Utworzone podczas obrad Kongresu Wiedeńskiego Królestwo Polskie, które znalazło się we władaniu cara Aleksandra, nigdy - wbrew temu co próbują nam wmówić autorytety i polska propaganda, zwana dla niepoznaki historią - nie było częścią zaboru rosyjskiego. Nie było, ponieważ skutki zaborów unieważnił już Napoleon Bonaparte tworząc z ziem zaboru pruskiego Księstwo Warszawskie, do którego później przyłączono również część ziem zaboru austriackiego.

Ze skutków tych działań świetnie zdawali sobię sprawę zarówno politycy polscy, jak np książę Adam Czartoryski, jak również władcy Rosji, Prus, Austrii, Francji czy Anglii.

Pierwszym skutkiem unieważnienia istnienia Księstwa Warszawskiego byłoby pozostawienie ...

Pioter
1 sierpnia 2018 14:08

6     597    11

123 lata niewoli? - część V Wielkie Księstwo Poznańskie

15 maja 1815 roku zgodnie z postanowieniami Kongresu Wiedeńskiego Król Fryderyk Wilelhem III z ziem przypadłych Prusom z dawnego Księstwa Warszawskiego utworzył Wielkie Księstwo Poznańskie. 

Rok później pruskie władze w mennicach Berlina i Wrocławia wybiły dla księstwa drobną monetę miedzianą

grosz (miedź), średnicy 20 mm i wagi 2,9 g

oraz trzygroszówkę (miedź), średnicy 25 mm i wagi 8 g

Nie wybijano monet srebrnych, ani złotych, a miedziane wybijano wyłącznie przez 2 lata. I na tym cała wiedza polskiej numizmatyki dotycząca odrębności pieniężnej Wielkopolski się kończy.

Co więcej polscy historycy twierdzą, że Księstwo Poznańskie zostało zlikwidowane w 1848 roku, ale nijak ma się to do danych źródłowych.

6 marca 1857 rok ...

Pioter
22 lipca 2018 22:15

22     682    6

123 lata niewoli? - część IV Wolne Miasto Kraków

Jednym z nowych państw polskich, utworzonych po likwidacji Księstwa Warszawskiego, było Wolne Miasto Kraków, oficjalnie nazwane Wolne, Niepodległe i Ściśle Neutralne Miasto Kraków i jego Okręg, które istniało w latach 1815 - 1845. 

W polskiej historiografii tereny te są rozpatrywane wyłącznie jako korytarz powstańczy, czyli miejsce dla nieoficjalnego dostarczania broni, amunicji i ochotników w trakcie wojny Królestwa Polskiego z Rosją w 1830, ale faktycznie była to strefa wolnocłowa, z której korzystał głównie śląski przemysł.

Początkowo na terenie Krakowa wprowadzono do obiegu monety i banknoty Królestwa Polskiego, ale w 1833 Sejm Wolnego Miasta Krakowa zdecydował się na wprowadzenie do obiegu własn ...

Pioter
21 lipca 2018 11:29

7     481    6

123 lata niewoli? - część III Królestwo Galicji i Lodomerii

W 1741 roku podczas koronacji na króla Węgier Maria Teresa przyjęła również tytuł Króla Galicji i Lodomerii. Po zajęciu części ziem Rzeczypospolitej w trakcie I rozbioru uzasadniono prawa korony węgierskiej i czeskiej (a więc Habsburgów) ze strony prawnej i historycznej. Autorami uzasadnienia byli honorat Teodor Antoni Rosenthal, kustosz Adam Kollar i rektor Josef Benczura, a nosiło ono tytuł Wywód poprzedzający prawa Korony Węgierskiej do Rusi Czerwonej i Podola, tak jako Korony Czeskiej do Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskiego.

W takiej postaci, jako osobny kraj Monarchii Habsburgów, trafiła Galicja pod rządy austriackie. Od razu też nowe władze rozpoczęły bicie nowej monety

miedziane szelągi (18 mm - 2,2 g)srebrne 15 kra ...

Pioter
19 lipca 2018 19:45

18     532    10

Strona 1 na 4.    Następna