-

Pioter : Ich bin ein Schlesier.

123 lata niewoli? - część II Cztery Państwa Polskie.

Z chwilą, gdy było już wiadomo, że armie sprzymierzone pod dowódctwem cesarza Napoleona są na straconej pozycji i mogą się wyłacznie cofać, czyli z chwilą przejścia na stronę rosyjską wbrew woli króla armii pruskiej pod wodzą Blüchera, politycy Księstwa Warszawskiego musieli zacząć poszukiwania innej drogi zachowania polskiej państwowości.

Niestety zabrakło wśród nich osób pokroju Blüchera czy Lützowa, aby akcję polityczną połączyć również z akcją wojskową, bo głównodowodzący wojsk księstwa, książę Józef Poniatowski, twardo stał po stronie Francji. Nawet Bitwa Narodów, do której doszło pod Lipskiem, i w której książę zginął nie zmieniła zbytnio sytuacji.

Ale przez te kilka lat istnienia księstwa zmieniła się znacząco sytuacja na ziemiach polskich dawnego zaboru pruskiego, gdzie odtworzono wszystkie instytucje państwowe. Jedyna realna droga do zachowania zdobyczy Księstwa wiodła jednak poprzez sojusz z Rosją.

Jak opisuje to wikipedia Po klęsce Napoleona w Rosji, ministrowie Księstwa Warszawskiego zwrócili się do Czartoryskiego z propozycją przyłączenia księstwa do Rosji, z zachowaniem Konstytucji 3 maja lub odmienionej konstytucji księstwa. W 1814 w Chaumont Czartoryski przedstawił Aleksandrowi program połączenia 8 guberni litewsko-ruskich z Księstwem Warszawskim.

Wynik przegranej przez Napoleona wojny był jednak nie całkiem korzystny dla mieszkańców Księstwa Warszawskiego. W układach pokojowych po tej wojnie, które noszą zbiorczą nazwę Kongresu Wiedeńskiego, zwycięskie strony próbowały powrócić do status quo sprzed okesu napoleońskiego, ale okozało się to już niemożliwe. Nie było już możliwości odtworzenia Rzeszy, a wiele z krajów powołanych do istnienia przez Napoleona musiano pozostawić. Jednym z takich krajów, którego nie można było zlikwidować ponownie okazało się właśnie Księstwo Warszawskie.

Car Aleksander zaproponował Królowi Prus Fryderykowi Wilhelmowi w zamian za rezygnację z dawnych terenów rozbiorowych wchodzących w skład Księstwa całą Saksonię, na co nie zgodziła się Wielka Brytania. Ostatecznie więc Prusy otrzymały część zachodnią saskich Łużyc oraz północną część Saksoni, czym musiały się zadowolić w zamian za utracone w 1807 roku ziemie na wschodzie.

Ostatecznie w trakcie obrad Kongresu postanowiono z ziem dawnego Księstwa Warszawskiego utworzyć trzy niezależne od siebie polskie organizamy państwowe: Królestwo Polskie złączone unią personalną z Rosją; Wielkie Księsto Poznańskie będące autonomiczną częścią Prus oraz Wolne Miasto Kraków. Najprawdopodobniej była to brytyjska inicjatywa mająca na celu skłócenie niedawnych jeszcze sojuszników jak Rosja i Prusy poprzez sam fakt liczenia na to, że Polacy, mieszkając w kilku równych państwach położonych blisko siebie będą, dążyć do ich zjednoczenia w najbliżych możliwych okolicznościach.

Mamy więc trzy zupełnie nowe twory państwowe, ale nie wolno nam zapominać, że w granicach monarchii Habsburgów istaniało jeszcze jedno państwo polskie. To utworzone w 1772 roku Królestwo Galicji i Lodemerii, zwane popularnie Galicją. Wszystkie te państwa na arenie międzynarodowej miały taki sam status jak Ukraińska czy Białoruska Republika Rad wchodzące w skład Związku Radzieckiego, czyli formalnie istniejące, ale praktycznie nie liczące się wogóle - no może poza Królestwem Kongresowym, które dysponowało własną armią - czyli jego status bardziej przypominał status PRL.

Wróćmy do numizmatyki jednak

O roli cesarza Rosji w odzyskaniu przez Polskę (ograniczonej, ale jednak) niepodległości nie zapomniano w Królestwie. Po jego śmierci upamiętniono go wybijając specjalny okolicznościowy medal

Również wtedy zdecydowano, że na monetach Królestwa Polskiego nie będzie popiersia następcy, a przez cały czas będzie się wybijać monety z wizerunkiem zmarłego już cara-króla.

Dopiero w 1835 roku w ramach represji po przegranej wojnie (zwanej w historiografii Powstaniem Listopadowym) zmieniono wzór monet, ale o tym będzie juz w kolejnych notkach.



tagi: numizmatyka 

Pioter
18 lipca 2018 23:36
12     683    7 zaloguj sie by polubić
komentarze:
Zadziorny-Mietek @Pioter
19 lipca 2018 01:26

Cyt.: "Wszystkie te państwa na arenie międzynarodowej miały taki sam status jak Ukraińska czy Białoruska Republika Rad wchodzące w skład Związku Radzieckiego, czyli formalnie istniejące, ale praktycznie nie liczące się w ogóle - no może poza Królestwem Kongresowym, które dysponowało własną armią - czyli jego status bardziej przypominał status PRL.".

Na Kongresie Wiedeńskim ziemie zaboru rosyjskiego zostały przyłączone do Rosji pod osobną nazwą i otrzymały pewną, sporą, autonomię w sprawach wewnętrznych. Nie można natomiast żadną miarą KP uważać za państwo choćby dlatego, że w ogóle nie miało prawa do prowadzenia własnej, samodzielnej polityki zagranicznej - konstytucyjnie musiała być taka jak rosyjska. Z formalnego punktu widzenia PRL była w pełni suwerenna - takie prawo miała w pełni i była za państwo uznawana na arenie międzynarodowej. Po drugie, W PRL nigdy nie utworzono urzędu sowieckiego namiestnika, tak jak rosyjskiego w KP.

zaloguj się by móc komentować

saturn-9 @Pioter
19 lipca 2018 07:03

Mapy czyli/albo płynność granic oraz instytucji. W mennicy nadal KG panuje a kto w ten smutny czas, po odejściu miłościwie panującego króla Polski, był modelarzem?

Załączone monety/medal mają portrety z elementami różniącymi się. Jeżeli można o kilka danych technicznych prosić.

Szczególnie te 25 złotych mi podeszło. Dla równowagi i dla wyostrzenia zmysłów proszę o podrzucenie monety/medalu (wszechruskiej) z epoki z portretem cara.

Podrawiam.

zaloguj się by móc komentować

Pioter @Zadziorny-Mietek 19 lipca 2018 01:26
19 lipca 2018 07:51

Na Kongresie Wiedeńskim nie zajomowano się ziemiami zaboru rosyjskiego, tylko dawnego zaboru pruskiego, które zostały z niego wyłączone i włączone do Księstwa Warszawskiego. Takie miasteczka jak Warszawa, Kalisz, Płock czy Częstochowa znalazły się w wyniku rozbiorów po stronie Prus.

Co do uznania międzynarodowego Królestwa ... W 1819 roku w Berlinie doszło do podpisania traktatu likwidującego de facto Księstwo Warszawskie, gdzie w imieniu rządu polskiego (Conseil d'Etat du Royaume de Pologne) występuje Dominik Kajetan Kalinowski, jako oddzielna strona od rządu rosyjskiego, którą reprezentował książę Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki.

13 grudnia 1836 roku w Tarnowskich Górach przedstawiciele Królestwa Polskiego i Suwerennego Księstwa Śląskiego podpisują traktat o uregulowaniu granicy pomiędzy Śląskiem a Królestwem Polskim.

Konstytucja Królestwa Polskiego z 1815 roku jest dostępna w necie. Napisano tam jedynie Stosunki zewnętrzne naszego Cesarstwa będą wspólne naszemu Królestwu Polskiemu. Sam tylko Panujący będzie miał prawo oznaczyć uczestnictwo Królestwa Polskiego do wojen przez Rossyę toczonych, jakoteż do traktatów pokoju i handlowych, ktoreby to mocarstwo zawierać mogło. Nie jest to więc całkowite podporzadkowanie polityki zagranicznej Królestwa Cesarstwu Rosyjskiemu, a wyłącznie carowi, jako królowi Polski.

zaloguj się by móc komentować

Czepiak1966 @Zadziorny-Mietek 19 lipca 2018 01:26
19 lipca 2018 08:07

"Z formalnego punktu widzenia PRL była w pełni suwerenna - takie prawo miała w pełni i była za państwo uznawana na arenie międzynarodowej. Po drugie, W PRL nigdy nie utworzono urzędu sowieckiego namiestnika, tak jak rosyjskiego w KP."

Niby tak, ale każdy wiedział, że to pic na wodę..., namiestnicy byli, tylko niezbyt oficjalni.

Ale, faktycznie, nie mieliśmy w prylu banknotów z Breżniewem...

A Pioterowi dzięki wielkie za 25 zło pol. 

zaloguj się by móc komentować

Pioter @saturn-9 19 lipca 2018 07:03
19 lipca 2018 08:08

Tak wyglądają monety rosyjskie tego okresu, bez portretu cara.

Z portretem cara Mikołaja jest tylko okolicznościowa moneta bita w Petersburgu - dla Polski,

oraz wcześniejsza z księciem Konstantym, który miał być następcą cara Aleksandra.

zaloguj się by móc komentować

Pioter @Czepiak1966 19 lipca 2018 08:07
19 lipca 2018 08:11

W PRL nie, ale w takim np CSRS już były takie ciekawe monety

zaloguj się by móc komentować

Czepiak1966 @Pioter 19 lipca 2018 08:11
19 lipca 2018 10:24

Zawsze byli przegranymi, ale żywymi.

zaloguj się by móc komentować

tomciob @saturn-9 19 lipca 2018 07:03
19 lipca 2018 13:29

Witam.

Kolejna potężna notka obejmująca duży zakres zagadnienia. System pieniężny Królestwa Kongresowego oparty był zarówno na mennicy warszawskiej jak i mennicy petersburskiej, a dodatkowo dzielił się na monetę drobną (obiegową) przeznaczoną dla ludności danego obszaru ekonomicznego, monetę kurentną (pełnowartościową kruszcową) również dla danego obszaru ekonomicznego i monetę handlową przeznaczoną na import dóbr i obrót w handlu zagranicznym. Jest oczywiście wiele ciekawych pytań dotyczących emisji pieniądza w KK i dziesięciu pewnie notek by nie wystarczyło aby temat zgłębić i opisać. Na czymś trzeba się więc skupić. Ja skupiam się na takich sprawach jak: poprawna identyfikacja monet załączonych. I tu z pomocą przychodzą mi oznaczenia na monetach. Literka KG  oznacza ciekawą postać (bez biogramiu w Wiki) czyli Karola Gronaua, osobę wyznania ewangelicko-reformowanego który w latach 1829-1934 (do swojej śmierci) był intendentem w Mennicy Warszawskiej. Tak się dziwnie przy tym składa, że Powstanie Listopadowe nie zaszkodziło mu w jego finansowej karierze. Jak widać z pobieżnego przeglądu niektórych monet tego okresu inicjały głównych intendentów Mennicy Warszawskiej były bite na jej monetach. W przypadku IB - Jakuba Benika mamy już jakiś skromny wpis u docenta z którego niejednoznacznie, co prawda, wynika jego praca w mennicy jeszcze za czasów królewskich. Tak więc temat bardzo ciekawy lecz zawierający mnóstwo luk biograficznych w celu skutecznego rozpoznania.

Dziękuję za notkę i wpis i pozdrawiam

zaloguj się by móc komentować

Pioter @saturn-9 19 lipca 2018 07:03
19 lipca 2018 17:43

Dane techniczne monet:

25 złotych (złoto): średnica 19 mm; waga 4,9 g - równowartość 3 rubli

5 złotych (srebro): 31 mm; waga 15,5 g - równowartość 75 kopiejek

medal pośmiertny (srebro): 26 mm; waga 8,91 g (czyli wymiary i waga monety 2 złotowej)

zaloguj się by móc komentować

Zadziorny-Mietek @Pioter 19 lipca 2018 07:51
19 lipca 2018 22:02

Królestwo Polskie nie było podmiotem prawa międzynarodowego, było natomiast podmiotem kilku istotnych dla KP umów międzynarodowych, za zezwoleniem Rosji oczywiście. Art. 8 Konstytucji KP, w przytoczonym brzmieniu, oznacza właśnie brak własnej polityki zagranicznej - jej całkowite podporządkowanie polityce zagranicznej Rosji i przekazanie prowadzenia tej polityki. Choć bezpośrednio po KW Car nosił się z projektem stworzenia namiastki MSZ Królestwa w postaci odpowiedniego urzędu. W 1822 r. przy wodzu naczelnym sił zbrojnych KP powołano natomiast delegaturę MSZ Rosji.

zaloguj się by móc komentować

saturn-9 @Pioter 19 lipca 2018 17:43
20 lipca 2018 08:26

Wielkie dzięki. Wpatrując się w momenty historyczne dojrzeć można na plaży okazy zgrabnych skamielin z różnych epok.

Dla podniesienia wrażliwości Czytelników załączam trzy linki z aukcji numizmatycznych. Złote egzemplarze z epoki KP są w cenie. Wprawdzie bez wieńca laurowego ale jest namiar na medal, gdzie się (po raz pierwszy?) pojawił ten motyw z Aleksandrem w roku 1817

Tutaj 10 zł z roku 1823 czyli srebro w cenie dla amatora.

Złoto (917 ‰) o nominale 50 zł z roku1818.

Wycena rzeczoznawców jedno a rynek drugie.

Okazuje się, że z przebiegiem piasku czasu srebro ma potencjał przebicia w cenie złoto! Nie ma to jak numizmatyczny rynek, on prawde prawi ...

zaloguj się by móc komentować

Pioter @saturn-9 20 lipca 2018 08:26
20 lipca 2018 11:15

Proszę nie wierzyć rynkowi numizmatycznemu. Tam o wartości srebra czy złota decydują rzeczy zupełnie przypadkowe, jak np stan zachowania (czyli ilość rysek), ilość zachowanych egzemplarzy dostępnych na rynku (bo te w muzeuach można spokojnie odliczyć - i tak nikt ich nie sprzeda), a czasem wyłącznie fakt, że pochodzi z jakiegoś uznanego numizmatycznie zbioru.

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować